Przez Charłupię Wielką prowadziła w średniowieczu odnoga drogi z Sieradza do Krakowa. Pobierano tu cło mostowe. Po raz pierwszy wspomniana w 1364 roku w dokumencie kasztelana spicymierskiego Piotra Świnki, który, posiadając Charłupię i Dzigorzew, sprzedał sołectwo tej ostatniej wsi. Potomkowie Piotra Świnki przyjęli nazwisko Charłupskich. W 1436 roku Charłupia Wielka przeszła w ręce Malskich herbu Nałęcz, następnie pod koniec XVI w. stała się własnością Zapolskich, a od 1680 roku rodziny Walewskich. Po Walewskich, którzy najprawdopodobniej wybudowali obecny dwór, posiadłość objęli Kosmanowie, następnie Kobierzyccy, Reymont, Graeve, od którego odkupili go Mieszczańcy, gospodarujący tu do dzisiaj. W dworze w Charłupi Wielkiej u Walewskich w dniu 19 I 1863 r. Józef Oxiński, dowódca powstańczy, spotkał się z przedstawicielami szlachty sieradzkiej, przedstawiając cele powstania i dyrektywy Rządu Narodowego.
Z Charłupią Wielką związany był Władysław Reymont, który był właścicielem majątku w l. 1912-1913 i przebywał tu (wraz z żoną Aurelią Szabłowską) od wiosny 1912 r. do połowy 1913 r. Podczas pobytu w Charłupi W. powstała powieść "Rok 1794". Reymont został nawet wybrany prezesem "Koła Ogrodniczego Ziemi Sieradzkiej". Uwiecznił on chłopów z Charłupi W. w zbiorze nowel "Pęknięty dzwon". Obecna na jego pogrzebie (1925 r.) delegacja mieszkańców wsi złożyła na grobie wieniec z napisem na szarfie: "Swemu przyjacielowi – chłopi z Sieradzkiego".
Na wsch. krańcu dwór, w którym w latach 1912-1913 mieszkał Władysław Reymont. Jest to budowla pierwotnie z końca XVII w. przebudowana w XVIII w. i I poł. XIX w. W zachowanym salonie polichromia wykonana przez Betelmana.
W zaniedbanym parku o powierzchni 4,5 ha, urządzonym w l. 1920-1925, pomniki przyrody: jesion wyniosły, aleja kasztanowców (38 drzew), aleja jesionów, 2 egz. wierzby białej.
Na budynku nowej szkoły usytuowanej przy drodze do Sieradza wmurowana w 1967 r. tablica, wyrażająca wdzięczność mieszkańców wsi dla Władysława Reymonta za ufundowanie budynku szkoły.
W pobliżu dworu, na rzeczce Myi, zachowały się resztki wodnego młyna, zwanego "Wygodą". Jego właścicielami od końca XIX w. byli Jaraszkiewiczowie. Młyn pracował do ok. 1950 r., uruchamiał prądnicę o mocy 48 KM. Wł. St. Reymont z okazji ślubu Stefana i Marii Jaraszkiewiczów darował im stół, kredens i kanapę. Był tu też drugi młyn, który nazywano "Myja".
Kościół pw. św. Bartłomieja Apostoła, wzniesiony w miejscu poprzedniego drewnianego w stylu baroku klasycyzującego fundowali Jan Walewski, chorąży sieradzki wraz z żoną Teresą, w r. 1797. Jest to budowla jednonawowa, z węższym i niższym prezbiterium zamkniętym półkoliście. Wewnątrz sufity z fasetą, ściany rozczłonkowane pilastrami. Okna z dekoracją stiukową. Ołtarz główny późnobarokowy, dwa ołtarze boczne barokowo-klasycystyczne. Ambona murowana klasycystyczna z 1 połowy XIX w. Plebanię wystawił ks. Marcin Rosiński w 1877 r. W kościele tym, jako jedynym w byłym powiecie sieradzkim, odprawiały się nabożeństwa dla Polaków w czasie okupacji hitlerowskiej (wszystkie inne kościoły katolickie Niemcy zamknęli).
Według rejestru zabytków KOBiDZ na listę zabytków wpisane są obiekty:
Terytorium parafii.
W Liber Beneficiorum Jan Łaski podaje:
Chartlupia maior, Drzazny, Clyczkow duplex, Rowy, Chayow, Oraczow.
W Tabelli miast, osad... wymienione są:
Buczek (prywatna), Charłupia wielka (prywatna), Drząznia (prywatna), Machała (rządowa), Rowy (prywatna), Tumiday (rządowa)
oraz przypisane do Charłupii (nie podano czy Wielkiej, czy Małej):
Brzeziny, Bugay, Harłubna, Józefów, Michaszczyzna, Topielec, Tworkowizna, Utrata, Wygoda.
W latach 1839-1841 w aktach urodzeń pojawiają się miejscowości:
Charłupia Wielka, Oraczew, Rowy, Drzązna, Józefów, Fituch młyn, Tworkowizna, Złotowizna, młyn Grobelny.
Księża podpisujący się w księgach stanu cywilnego:
1718-xxxx - Bonawentura Gietlewicz
...
1800-1833 - Mikołaj Borowski
1834-1840 - Józef Strzałkowski
1840-1848 - Kacper Gadziński
1848-1851 - Franciszek Jamroziński
1851-1856 - Jan Cekulski ?
1856-1860? - Rosiński
...
?1872-1875? - Stanisław Taborski
...
?1893-1898 - ? Jewoński
1898-1899 - dziekan sier. Wł. Mikołajewski
1899-1902- Konstanty Kamieniecki
1902-1904 - Hipolit Wysokowski
1904-1904 - Andrzej Rosiński
1904-1908 - Teodor Suk
1908-1912 - Walery Drzymała
1912-... - Ignacy Kot... ?
Źródła:
http://pl.wikipedia.org/wiki/Charłupia_Wielka